اگر دنبال یک جواب کوتاه هستید: برای حساب اصلی و حقوق، بانکی را انتخاب کنید که اپلیکیشنش در ساعت شلوغ بالا می ماند و شعبه اش نزدیک شما است. برای کارهای روزمره و افتتاح حساب بدون مراجعه، نئوبانک کار شما را راه می اندازد. این دو یک تصمیم نیستند و بیشتر آدم ها در عمل هر دو را دارند. بقیه این صفحه توضیح می دهد چرا جدول بالا این شکلی چیده شده.
انتخاب بانک در ایران نیمه اجباری است، و همین را باید پذیرفت
حقوقتان به بانکی واریز می شود که کارفرما انتخاب کرده. وام از جایی می آید که سپرده مسدودی اش را داشته اید. کارت سوم هم از روزی مانده که برای یک کار اداری مجبور شدید حساب باز کنید. پس صادق باشیم: کسی در ایران بانکش را مثل انتخاب گوشی انتخاب نمی کند.
یک تصمیم واقعی اما باقی می ماند و همان است که این صفحه درباره اش نوشته شده: پول اصلی و گردش روزانه تان کجا باشد. آن یک انتخاب است و هزینه اش را هر روز می پردازید.
اپلیکیشن مهم تر از شعبه است، ولی نه به دلیلی که فکر می کنید
تعداد امکانات اپلیکیشن معیار بدی است. تقریبا همه همراه بانک های ایرانی امروز انتقال وجه، پرداخت قبض، رمز پویا و مدیریت کارت دارند. تفاوت جای دیگری است.
معیار درست این است: در شلوغ ترین ساعت ممکن، مثلا آخرین روز مهلت قبض یا ساعت واریز حقوق، اپلیکیشن بالا می ماند یا خطا می دهد. اختلال گسترده در اپلیکیشن بانک های بزرگ ایرانی سابقه دارد و این ریسک مخصوص بانک های کوچک نیست. بانکی که در آن ساعت کار می کند، هزینه پنهان کمتری به شما تحمیل کرده و ما همین را وزن داده ایم.
یک نکته عملی که تجربه هر کاربر بانکداری موبایلی است: برای پرداخت های حساس و مهلت دار هرگز روی ساعت آخر حساب نکنید. این توصیه به بانک خاصی مربوط نیست، به ساختار شبکه پرداخت مربوط است.
نئوبانک ها: کدام به کدام بانک وصل است
سوالی که زیاد پرسیده می شود «بهترین نئوبانک ایران کدام است» و جوابش بدون دانستن این جدول ناقص می ماند. نئوبانک در ایران یک بانک مستقل نیست. یک محصول دیجیتال است که پشتش یک بانک دارای مجوز ایستاده و حساب شما در دفاتر همان بانک باز می شود.
| نئوبانک | بانک پشتیبان |
|---|---|
| بلوبانک | بانک سامان |
| ویپاد | بانک پاسارگاد |
| بانکینو | بانک خاورمیانه |
| باجت | بانک تجارت |
| توبانک | بانک گردشگری |
| نشان بانک | بانک ملی ایران |
چرا این مهم است: وقتی حساب نئوبانکی باز می کنید، ریسک اعتباری شما ریسک همان بانک پشتیبان است، نه ریسک یک استارتاپ. و برعکس، کیفیت اپلیکیشن نئوبانک هیچ ربطی به کیفیت همراه بانک سنتی همان بانک ندارد. این دو تیم و دو محصول جدا هستند.
در جدول این صفحه فقط بلوبانک و ویپاد آمده اند، چون بقیه هنوز به اندازه ای که بشود مستقل ارزیابی شان کرد در دسترس ما نبوده اند. این را می نویسیم که فهرست کامل تر از آنچه هست به نظر نرسد.
نئوبانک برای وام: جواب کوتاه، مشروط
عبارت «نئوبانک برای وام» زیاد جستجو می شود و انتظار پشتش معمولا اشتباه است. چیزی که نئوبانک ها ارائه می دهند در بیشتر موارد اعتبار خرید اقساطی یا وام های خرد است، نه تسهیلات کلان. سقفشان پایین تر است و در عوض فرایندشان بدون ضامن و بدون مراجعه حضوری جلو می رود.
اگر دنبال وام مسکن، وام ازدواج یا تسهیلات چند صد میلیونی هستید، مسیرتان همان بانک سنتی و همان صف است. اگر دنبال چند ده میلیون اعتبار برای خرید هستید، نئوبانک سریع تر است. این تفاوت را تبلیغ ها عمدا مبهم نگه می دارند.
وام: فاصله بین آنچه اعلام می شود و آنچه می گیرید
هر بانک فهرستی از تسهیلات روی سایتش دارد. سوال سخت تر این است که برای گرفتن آن وام واقعا چه لازم است. مدت مسدودی سپرده، نوع ضامن، امتیاز اعتبارسنجی و طول صف انتظار، هیچ کدام در آن فهرست نمی آیند و دقیقا همان جایی هستند که وقت و پول شما می رود.
دو هزینه ای که تقریبا همیشه فراموش می شوند: کارمزد اعتبارسنجی، که حتی اگر وام رد شود پرداخت شده، و فاصله بین تایید تا واریز، که در بعضی طرح ها ماه ها است. اگر برای خرید مشخصی برنامه ریزی می کنید، این فاصله را در محاسبه بیاورید.
چرا نرخ سود سپرده را وزن ندادیم
این تصمیم عمدی بود و بهتر است دلیلش را بنویسیم. نرخ سود سپرده در ایران در چارچوب مصوب شورای پول و اعتبار تعیین می شود، پس بانک ها فضای زیادی برای تفاوت گذاری ندارند. هر تفاوت چشمگیری هم که در تبلیغ ببینید معمولا یک طرح مدت دار است که ماه بعد جمع می شود.
معیاری که در بازه چند ماهه بی معنی می شود، معیار خوبی برای رتبه بندی نیست. اگر برایتان اولویت است، نرخ روز را از خود بانک بگیرید و به هیچ جدول مقاله ای اعتماد نکنید.
درسی که سال ۱۴۰۴ به سپرده گذارها داد
بانک آینده در آبان ۱۴۰۴ مجوزش لغو و منحل شد و سپرده ها، بدهی ها و شعبه هایش به بانک ملی ایران منتقل شد. اصل سپرده ها تضمین شد و پول مردم از بین نرفت. اما ماه ها بعد هنوز بخشی از مشتریان سابق در دسترسی به بعضی خدمات مشکل داشتند.
درسش این نیست که بانک خصوصی بد است. درسش این است که سلامت مالی بانک، برخلاف تصور رایج، فقط مسئله سهامدار نیست. برای پول اصلی تان این را در نظر بگیرید که بانک آینده هنوز در جدول این صفحه هست، با امتیاز ۷۰ و برچسب منحل شده، چون حذفش کردن به کسی که دنبال سرنوشت حسابش می گردد کمکی نمی کند.
این رتبه بندی چه چیزی را نمی سنجد
کیفیت شعبه. تجربه شما در شعبه محل کارتان ممکن است کاملا برعکس امتیاز این صفحه باشد و آن تجربه هم درست است. کیفیت شعبه به شهر، به مدیر شعبه و حتی به ساعت مراجعه بستگی دارد و ما راهی برای سنجش سراسری آن نداریم.
سلامت ترازنامه ای بانک ها را هم مستقلا تحلیل نکرده ایم. آنچه در امتیاز آمده تجربه کاربری است، نه تحلیل مالی. اگر مبلغ سپرده تان به اندازه ای است که این موضوع برایتان مهم است، صورت های مالی منتشرشده بانک منبع درست تری از هر رتبه بندی است.
آخرین بازبینی این صفحه: شهریور ۱۴۰۵.